Quy trình lắp dựng giàn giáo khung an toàn: từ kích chân đến khóa giáo

Phần lớn sự cố giàn giáo không đến từ khung giáo gãy. Chúng đến từ một chân kích đặt trên nền đất mềm, một tầng giáo thiếu giằng chéo, hay một điểm neo bị tháo trước cho tiện. Quy trình lắp dựng giàn giáo vì vậy quan trọng ngang với chất lượng vật tư. Bài này đi theo đúng thứ tự thi công, từ mặt bằng, kích chân, khung, giằng, neo cho đến lan can và bước kiểm tra trước khi cho thợ lên. Kim Khí Tiến Thành tổng hợp ngay sau đây.

Chuẩn bị mặt bằng trước quy trình lắp dựng giàn giáo

Việc đầu tiên là nền. Nền đặt giáo phải phẳng, được đầm chặt và thoát nước. Dưới mỗi chân kích có một tấm lót cứng, liền khối. TCVN 13662:2023 không cho dùng gạch xếp rời hay thùng rỗng để kê chân giáo.

Việc thứ hai là vật tư. Từng khung, giằng chéo, chốt nối và khóa được kiểm tra bằng mắt trước khi đưa lên. Ống rạn nứt, móp, gỉ ăn sâu thì loại ra. Quy chuẩn cũng không cho lắp lẫn khung giáo khác loại, khác hãng trong cùng một hệ.

Việc thứ ba là vị trí. Giàn giáo kim loại không dựng trong phạm vi 5 m tính tới đường dây điện trên cao. Thợ lắp phải được huấn luyện, có người giám sát trong suốt quá trình.

Giàn giáo khung trên thị trường Việt Nam dùng ống phi 42, dày 1,8 đến 2,0 mm, khổ rộng tiêu chuẩn 1,25 m. Bốn cỡ khung phổ biến như sau.

Bốn cỡ khung giáo phổ biến, một bộ gồm hai khung và hai cặp giằng chéo

Quy trình lắp dựng giàn giáo khung theo 7 bước

Bước 1 là rải tấm lót và đặt kích chân. Kích chân có bản đế 120 x 120 mm hoặc 150 x 150 mm, đặt giữa tấm lót. Các nhà cung cấp khuyên chỉ vặn kích lên tối đa 300 đến 350 mm và giữ lại ít nhất 150 mm nằm trong ống khung.

Bước 2 là dựng hai khung đầu tiên. Hai thợ giữ hai khung, người thứ ba lắp hai cặp giằng chéo chữ thập vào chốt ở hai bên. Có giằng chéo, hai khung mới tự đứng được.

Bước 3 là cân chỉnh. Dùng thước thủy kiểm tra độ ngang, dây dọi kiểm tra độ thẳng đứng, rồi vặn kích chân để chỉnh. Tầng một lệch bao nhiêu thì các tầng trên lệch thêm bấy nhiêu, nên bước này không làm vội.

Bước 4 là nối dài theo tuyến và đặt sàn. Các khung kế tiếp được dựng và giằng theo cùng cách. Mâm sàn thao tác móc vào thanh ngang của khung, khe hở giữa các tấm sàn không quá 10 mm.

Bước 5 là chồng tầng. Khung tầng trên cắm vào khung dưới qua chốt nối, có chốt khóa chống nhổ. Tầng nào dựng xong phải giằng chéo ngay tầng đó trước khi lên tiếp.

Bước 6 là neo vào công trình. Khi chiều cao giáo vượt 4 lần cạnh đế nhỏ nhất thì bắt buộc phải neo. Với khung rộng 1,25 m, mốc đó là 5 m, tức từ tầng thứ ba của khung 1,7 m.

Bước 7 là lắp lan can, tấm chắn chân và thang lên xuống, rồi kiểm tra toàn bộ trước khi bàn giao cho đội thi công. Bỏ qua bất kỳ bước nào trong quy trình lắp dựng giàn giáo cũng làm cả hệ yếu đi.

Bảy bước lắp giàn giáo khung theo đúng thứ tự từ chân lên đỉnh

Vị trí lắp khóa giáo và cùm xoay trong hệ giàn giáo khung

Trong quy trình lắp dựng giàn giáo khung, các khung liên kết với nhau bằng chốt và giằng chéo có sẵn. Nhưng mọi chỗ cần thêm một ống thép rời đều phải dùng khóa: ống neo, ống lan can, ống giằng tăng cường, tay đỡ bao che.

Khóa giàn giáo loại tĩnh kẹp hai ống vuông góc với nhau. Nó dùng cho ống neo bắt vào cột khung và cho trụ lan can. Quy cách 42 x 49 mm trên trang sản phẩm chính là loại bắt ống phi 49 vào thân khung phi 42.

Cùm xoay giàn giáo kẹp hai ống ở góc bất kỳ. Nó dùng cho các ống giằng chéo tăng cường. Theo TCVN 13662:2023, giằng chéo mặt trước đặt nghiêng từ 40 đến 50 độ và cố định bằng khóa xoay.

Tiêu chuẩn này cho tải trọng làm việc an toàn của một khóa giáo vuông góc hoặc khóa xoay là 6,25 kN, tương đương khoảng 640 kg theo phương trượt dọc ống. Con số này dùng cho khóa thép dập hoặc thép rèn đạt chuẩn, không dùng cho khóa gang xám. Hai loại khác nhau thế nào, bạn xem trong bài phân biệt cùm xoay và cùm chết.

Ở nhà khung thép, ống neo không có tường bê tông để bắt. Khi đó thợ dùng kẹp dầm giàn giáo để bắt ống vào cánh dầm mà không cần khoan hay hàn.

Khóa giáo tĩnh nối hai ống vuông góc, cùm xoay nối hai ống ở góc bất kỳ

Neo, sàn công tác và lan can: những con số về an toàn giàn giáo

Các con số dưới đây gom từ QCVN 18:2021/BXD và TCVN 13662:2023. Đội trưởng nên in ra dán ở lán.

Trong quy trình lắp dựng giàn giáo, neo là hạng mục hay bị làm thiếu nhất. Điểm neo đầu tiên đặt ngay tầng đế, các điểm sau lặp lại theo khoảng cách trong bảng. Quy chuẩn không cho neo vào tường yếu, ống thoát nước hay ống khói.

Tải trên sàn cũng có giới hạn. TCVN 13662:2023 chia ba mức: sàn nhẹ 125 kg/m2, sàn trung bình 250 kg/m2 và sàn nặng 375 kg/m2. Chất gạch, vữa dồn một chỗ là cách nhanh nhất để vượt mức này.

Các bộ phận chính của một hệ giàn giáo khung và vị trí neo, lan can, tấm chắn chân

Kiểm tra giàn giáo trước khi dùng theo QCVN 18:2021/BXD

Bước cuối của quy trình lắp dựng giàn giáo là kiểm tra. Theo QCVN 18:2021/BXD, giàn giáo phải được kiểm tra và ghi thành văn bản ở ba thời điểm. Một là trước khi đưa vào sử dụng. Hai là định kỳ, tối thiểu 7 ngày một lần với giàn giáo kim loại. Ba là sau mỗi lần thay đổi kết cấu, sau bão, lốc, mưa lớn nhiều ngày hoặc khi bị va chạm.

Người kiểm tra là cán bộ quản lý thi công hoặc cán bộ an toàn của nhà thầu. Danh mục kiểm tra giàn giáo trước khi dùng nên có các mục sau:

• Nền và tấm lót không lún, chân kích không bị hẫng.
• Khung thẳng đứng, đủ giằng chéo ở mọi tầng, chốt khóa đã cài.
• Đủ điểm neo theo thiết kế, neo không bị tháo tạm.
• Sàn kín, mâm đã móc chắc, không có tấm kênh.
• Lan can, tấm chắn chân và lối lên xuống đầy đủ.
• Khóa giáo, cùm xoay đã siết chặt, không nứt, không trờn ren.

Kiểm tra xong, giàn giáo được gắn bảng ghi tình trạng để thợ biết hệ nào được phép lên.

Tháo dỡ giàn giáo đúng thứ tự

Tháo dỡ đi ngược với quy trình lắp dựng giàn giáo, bắt đầu từ đỉnh xuống. Nguyên tắc quan trọng nhất là không tháo giằng và neo của một tầng khi chưa tháo tới tầng đó. Tháo neo trước cho nhanh là nguyên nhân của nhiều vụ đổ giáo.

Vật tư được chuyền tay hoặc hạ bằng dây, không quăng ném từ trên cao. Nếu chỉ tháo một phần và muốn dùng tiếp phần còn lại, phần đó phải được tính toán, kiểm tra lại như một hệ giáo mới.

Khóa và cùm tháo ra nên được gom vào thùng, tra dầu vào ren trước khi cất. Ren sạch thì lần sau siết mới đủ lực.

Tháo dỡ giàn giáo từ trên xuống, vật tư được chuyền tay thay vì thả rơi.

Kim Khí Tiến Thành, đơn vị cung cấp khóa giáo và cùm xoay cho giàn giáo

Kim Khí Tiến Thành tại Phú Mỹ, Bà Rịa Vũng Tàu cung cấp khóa giáo tĩnh, khóa giáo xoay thép mạ kẽm với các quy cách 42 x 49, 49 x 49 và 49 x 60 mm, cùng kẹp dầm cho giàn giáo nhà thép. Giá tham khảo trên trang sản phẩm là 30.000 đến 32.000 đồng một chiếc cho khóa giáo phi 42 đến phi 49.

Quý khách đang chuẩn bị vật tư cho quy trình lắp dựng giàn giáo chỉ cần gửi đường kính ống và số lượng cần mua, bộ phận kinh doanh sẽ báo giá trong ngày và giao gấp cho công trình trong khu vực. Gọi hotline 0933 937 577 hoặc liên hệ ngay để được tư vấn.

Câu hỏi thường gặp về quy trình lắp dựng giàn giáo

Giàn giáo khung cao bao nhiêu thì phải neo vào công trình?

Khi chiều cao vượt 4 lần cạnh đế nhỏ nhất. Với khung rộng 1,25 m thì từ 5 m trở lên phải neo, khoảng cách neo đứng không quá 8 m và neo ngang không quá 9 m.

Lan can giàn giáo cao bao nhiêu là đạt?

QCVN 18:2021/BXD yêu cầu lan can an toàn cao tối thiểu 1,1 m, bắt buộc với sàn cao từ 2 m trở lên, kèm tấm chắn chân cao ít nhất 90 mm.

Bao lâu phải kiểm tra giàn giáo một lần?

Trước khi đưa vào sử dụng, sau đó tối thiểu 7 ngày một lần với giàn giáo kim loại, và ngay sau bão, mưa lớn, va chạm hoặc khi có thay đổi kết cấu.

Một khóa giáo chịu được bao nhiêu kg?

TCVN 13662:2023 cho tải trọng làm việc an toàn của khóa vuông góc và khóa xoay là 6,25 kN, khoảng 640 kg theo phương trượt dọc ống.

Giàn giáo cao bao nhiêu thì phải có thiết kế riêng?

Theo QCVN 18:2021/BXD, giàn giáo cao từ 28 m trở lên phải có thiết kế do nhà thầu đủ kinh nghiệm hoặc đơn vị thiết kế kết cấu lập.