Cách nối cáp thép bằng khóa cáp: số lượng khóa, khoảng cách và lực siết theo đường kính

Sợi cáp giằng mái che vừa căng xong một tuần đã tuột khỏi khuyên, cả tấm mái sập xuống sân. Kiểm tra lại mới thấy mối nối chỉ bấm một khóa, yên ngựa còn quay sai chiều. Cách nối cáp thép bằng khóa cáp nhìn thì đơn giản, nhưng số khóa, khoảng cách và lực siết đều có con số cụ thể theo đường kính cáp. Bài này ghi lại các con số đó cho cáp từ 6 đến 20 mm, kèm 6 bước thao tác và những lỗi hay làm cáp tuột. Kim Khí Tiến Thành giải đáp ngay sau đây.

Cấu tạo của khóa cáp và nguyên lý giữ cáp

Khóa cáp, thợ còn gọi là cóc cáp hay cóc bắt cáp, gồm ba phần. Thân chữ U có ren ở hai đầu. Đế khóa nằm vắt ngang hai nhánh chữ U, thợ quen gọi là yên ngựa. Hai đai ốc nằm trên cùng để siết.

Khi siết hai đai ốc, chữ U và yên ngựa ép hai nhánh cáp vào nhau. Lực ma sát giữa hai nhánh cáp và giữa cáp với đế khóa giữ cho đầu cáp không trượt. Mặt trong của yên ngựa có rãnh lượn theo chiều xoắn của tao cáp, nên nhánh cáp nằm trong yên ngựa được đỡ đều và ít bị bẹp.

Mối nối làm đúng bằng khóa rèn giữ được khoảng 80% lực kéo đứt của sợi cáp. Nghĩa là mối nối luôn yếu hơn sợi cáp nguyên, và con số 80% chỉ có khi đủ số khóa, đúng chiều và đúng lực siết.

Khóa cáp trên thị trường làm từ thép carbon mạ kẽm điện phân cho trong nhà, mạ kẽm nhúng nóng cho ngoài trời và inox 304, 316 cho vùng biển. Nhiều nơi gọi món này là ốc siết cáp, dễ nhầm với ốc siết cáp của ngành điện là chi tiết giữ dây điện đi qua vỏ tủ.

Khóa cáp gồm thân chữ U, đế khóa hình yên ngựa và hai đai ốc siết

Hai cách nối cáp thép thường gặp

Cách nối cáp thép thứ nhất là làm khuyên ở đầu cáp. Đầu cáp được gập vòng lại quanh một vòng lót bằng thép, rồi dùng khóa kẹp nhánh cáp thừa vào nhánh chính. Khuyên này dùng để móc vào tăng đơ, ma ní hoặc bát neo. Vòng lót giữ cho khuyên tròn đều, cáp không bị ép dẹt và không bị uốn gắt tại điểm móc.

Cách thứ hai là nối hai sợi cáp thành một. Cách làm chắc hơn là tạo hai khuyên có vòng lót rồi móc vào nhau. Nếu đặt hai đầu cáp chồng song song thì đoạn chồng phải dài gấp đôi đoạn gập trong bảng bên dưới, và số khóa cũng gấp đôi.

Dù chọn cách nối cáp thép nào, thợ cũng không bấm một khóa rồi xong. Một khóa chỉ giữ được cáp lúc chưa có tải.

Các khóa cáp đặt cùng một chiều trên mối nối chồng.

Bảng số lượng khóa, đoạn cáp gập và lực siết theo đường kính

Số lượng khóa cáp theo đường kính dưới đây lấy từ hướng dẫn lắp của hãng Crosby cho loại khóa rèn, có đối chiếu với tiêu chuẩn châu Âu EN 13411-5. Đoạn cáp gập là chiều dài đầu cáp thừa tính từ vòng lót trở ra.

Với cáp 8 đến 12 mm, hai nguồn lệch nhau một khóa. Bạn nên lấy theo số lớn hơn, tức 3 khóa, vì thêm một khóa chỉ tốn vài chục nghìn đồng. Bảng gốc nằm trong hướng dẫn lắp khóa cáp của Crosby.

Về khoảng cách, khóa thứ nhất đặt cách mút cáp thừa đúng một bề rộng đế khóa. Khóa thứ hai đặt sát vòng lót. Các khóa còn lại chia đều ở giữa. Quy định an toàn xây dựng của Mỹ lấy khoảng cách tối thiểu giữa hai khóa bằng 6 lần đường kính cáp, ví dụ cáp 13 mm đặt cách nhau 76 mm, cáp 16 mm cách 95 mm.

Cột lực siết trong bảng chỉ đúng cho khóa rèn, ren sạch và khô. Loại khóa đế gang dẻo hệ mét siết nhẹ hơn nhiều, có cỡ chỉ bằng một phần sáu con số trên. Khi mua hàng, bạn hỏi rõ người bán đây là loại khóa nào và lực siết đi kèm.

Số khóa, đoạn cáp gập và lực siết tham khảo cho cáp thép từ 6 đến 20 mm

Cách nối cáp thép bằng khóa cáp theo 6 bước

Cách bấm cáp thép bằng khóa cáp dưới đây áp dụng cho kiểu làm khuyên có vòng lót, là kiểu dùng nhiều nhất khi giằng mái và neo cột.

Bước 1 là đo và cắt. Bạn tra đoạn cáp gập theo bảng, đánh dấu rồi quấn băng keo hoặc dây thép hai bên vết cắt để tao cáp không bung.

Bước 2 là luồn đầu cáp quanh vòng lót và gập ngược lại, sao cho nhánh thừa nằm song song sát nhánh chính.

Bước 3 là đặt khóa thứ nhất cách mút cáp thừa một bề rộng đế. Yên ngựa nằm trên nhánh chịu tải, chữ U ôm lấy nhánh thừa. Siết hai đai ốc xen kẽ từng ít một cho đến đủ lực.

Bước 4 là đặt khóa thứ hai sát vòng lót, vặn đai ốc vừa chặt tay, chưa siết hẳn.

Bước 5 là đặt các khóa còn lại chia đều ở giữa. Bạn kéo cho nhánh cáp hết chùng rồi siết tất cả các khóa đến đúng lực, vẫn vặn xen kẽ hai đai ốc.

Bước 6 là thử tải rồi siết lại. Sau lần chịu tải đầu tiên, sợi cáp bị ép nhỏ lại một chút và đai ốc lỏng ra. Bạn cho mối nối chịu tải bằng hoặc lớn hơn tải sử dụng, sau đó siết lại toàn bộ.

Sáu bước làm khuyên đầu cáp bằng khóa cáp, bước thử tải và siết lại hay bị bỏ qua nhất

Yên ngựa đặt ngược và những lỗi làm cáp tuột

Lỗi gặp nhiều nhất trong cách nối cáp thép bằng khóa là đặt yên ngựa lên nhánh cáp thừa. Chữ U ép vào cáp theo một đường hẹp nên làm bẹp và gãy sợi tại chỗ ép. Nếu chữ U nằm trên nhánh chịu tải, chính đoạn cáp đang gánh lực bị làm yếu đi. Quy tắc dễ nhớ là yên ngựa luôn nằm trên nhánh chịu tải, chữ U nằm trên nhánh thừa, và mọi khóa trong một mối nối quay cùng một chiều.

Lỗi thứ hai là đặt khóa so le, cái xuôi cái ngược, vì nghĩ rằng như vậy ép đều hai phía. Cách này làm hỏng nhánh chịu tải ở mọi vị trí có chữ U.

Lỗi thứ ba là thiếu khóa hoặc đặt các khóa dồn sát nhau. Đoạn gập ngắn hơn bảng cũng khiến khóa ngoài cùng không còn đủ cáp để giữ.

Lỗi thứ tư là không siết lại sau khi cáp đã chịu tải. Với mối nối nằm ngoài trời, bạn nên kiểm tra lại lực siết sau ba tháng, sáu tháng hoặc ít nhất mỗi năm một lần, tùy mức rung và tải.

Một điểm nữa là cáp bọc nhựa. Hãng Crosby ghi rõ không dùng khóa chữ U cho cáp bọc nhựa, vì vậy loại cáp này cần cách nối khác.

Đúng: yên ngựa nằm trên nhánh chịu tải. Sai: chữ U ép vào nhánh chịu tải hoặc đặt khóa so le

Khi nào không nên nối cáp thép bằng khóa cáp

Cách nối cáp thép bằng khóa cáp hợp với tải tĩnh: giằng mái nhà xưởng, neo cột, căng lưới che, lan can cáp, dây chằng hàng. Với các việc này, khóa cáp thường đi cùng tăng đơ để căng chỉnh, cách dùng có trong bài cách sử dụng tăng đơ cáp, và ma ní để móc khuyên cáp vào bát neo.

Với cáp cẩu hàng thì khác. Quy định OSHA 1926.251 không cho phép làm khuyên của sling cẩu bằng khóa cáp. Khuyên cáp cẩu phải được bện hoặc ép ống tại xưởng.

Hãng Crosby cũng không khuyến nghị dùng khóa chữ U cho thang máy, vận thăng chở người và giàn giáo treo. Còn loại khóa đế gang dẻo giá rẻ thì các nhà cung cấp phụ kiện nâng hạ chỉ khuyên dùng cho tải nhẹ như lan can và hàng rào.

Phần lắp khóa chi tiết hơn cho cáp lớn từ 13 mm trở lên, bạn xem thêm trong bài cóc bắt cáp là gì.

Kim Khí Tiến Thành, đơn vị cung cấp khóa cáp mạ kẽm và inox

Kho hàng của Kim Khí Tiến Thành tại Phú Mỹ, Bà Rịa Vũng Tàu có sẵn khóa cáp cho cáp 6, 8, 10, 12 và 14 mm, loại thép mạ kẽm và inox. Giá tham khảo khóa cáp D10 từ 21.800 đồng một cái, khóa cáp D12 từ 23.000 đồng, cỡ D8 từ 20.000 đồng và D14 từ 25.000 đồng. Các cỡ D16 đến D20 được báo giá theo đơn hàng.

Quý khách gửi đường kính cáp, số mối nối và môi trường lắp đặt, bộ phận kinh doanh sẽ tính số khóa, tư vấn cách nối cáp thép phù hợp và báo giá trong ngày. Gọi hotline 0933 937 577 hoặc liên hệ ngay để nhận báo giá.

Câu hỏi thường gặp về cách nối cáp thép

Nối cáp thép D10, D12 cần mấy khóa cáp?

Hướng dẫn của Crosby ghi tối thiểu 2 khóa, tiêu chuẩn EN 13411-5 ghi 3 khóa. Bạn nên dùng 3 khóa, đoạn cáp gập 165 mm với cáp 10 mm và 178 mm với cáp 12 mm.

Khoảng cách giữa hai khóa cáp là bao nhiêu?

Khoảng 6 lần đường kính cáp. Ví dụ cáp 13 mm đặt hai khóa cách nhau 76 mm, cáp 16 mm cách 95 mm. Khóa ngoài cùng cách mút cáp thừa một bề rộng đế khóa.

Yên ngựa của khóa cáp đặt ở nhánh nào?

Yên ngựa luôn đặt trên nhánh cáp chịu tải, chữ U ôm nhánh cáp thừa. Tất cả các khóa trong một mối nối quay cùng một chiều.

Có dùng khóa cáp để làm cáp cẩu hàng được không?

Không nên. Quy định OSHA 1926.251 không cho phép làm khuyên của sling cẩu bằng khóa cáp. Khóa cáp chỉ dùng cho tải tĩnh như giằng mái, neo cột, lan can cáp.

Bao lâu phải siết lại khóa cáp?

Siết lại ngay sau lần chịu tải đầu tiên. Sau đó kiểm tra định kỳ ba tháng, sáu tháng hoặc mỗi năm một lần tùy mức rung và tải của mối nối.